ข้ามไปที่เนื้อหาหลัก

กัญชาทางการแพทย์แผนไทย

ตำราสรรพคุณยาไทย​ ระบุว่า​ กัญชา​ มีรสเมาเบื่อ 
ใบ​ แก้หอบหืด​ เจริญอาหาร​ ชูกำลัง​ แต่ทำให้จิตใจขาดกลัว​ ตาลาย​ ประสาทหลอน
ดอก​ ช่วยให้หลับสบาย​ เจริญอาหาร​ ขับเสมหะ 

ในตำราการแพทย์แผนไทย​ กัญชาเป็นส่วนประกอบในตำรับยาหลายตำรับ โดยส่วนมากไม่ใช้เป็นยาหลักที่รักษาโรคโดยตรง จะใช้เป็นยาดองรักษาโรคแทรก​ โรคตาม​ หรือ ยาแต่งรส แต่งกลิ่นในตำรับยานั้นๆ และไม่มีกัญชาเป็นยาเดี่ยวๆ​ หรือ ไม่ใช้กัญชาตัวเดียวในการรักษาโรค โดยในตำราการแพทย์แผนไทย ใช้เครื่องยาผสมกัญชากลางในปริมาณสัดส่วนที่ไม่สามารถนำไปเสพเพื่อนันทนาการ สำหรับใช้ในการตั้งตำรับยาในการรักษาโรค 

โดยเครื่องยาผสมกัญชากลาง หมายถึง เครื่องยาที่ได้จากการนำกัญชามาผสมกับตัวยาอื่นอีก 1-2 ชนิด เช่น พริกไทย ซึ่งเป็นตัวยาที่ใช้มากในตำรับยาเข้ากัญชา เพื่อป้องกันการนำไปเสพเพื่อนันทนาการ

👉จากตำรับ​ ตำรายา​ ของชาติกว่า 26,000 ตำรับ
👉มีตำรับยาที่มีกัญชาปรุงผสมอยู่ 200 ตำรับ 
👉คัดเลือกตำรับที่อยู่ในตำรายาของชาติและพิจารณา/ตรวจสอบความซ้ำซ้อนเหลือ 90 ตำรับ
👉จากการประชุมผู้ทรงคุณวุฒิรับฟังความคิดเห็นผ่านทางเว็บไซต์และจัดเวทีประชาพิจารณ์เมื่อวันที่ 18 มกราคม 2562 
👉ตำรับยาตามองค์ความรู้ทางการแพทย์แผนไทย​ ตัวยาหาง่ายๆ​ ไม่เป็นอันตราย​ จำนวน 16 ตำรับ

16 ตำรับยาแผนไทยที่มีกัญชาผสมอยู่
อนุญาตให้เสพเพื่อรักษาโรคและศึกษาวิจัย (ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง กำหนดตำรับยาเสพติดให้โทษในประเภทที่มีกัญชาปรุงผสมอยู่ ที่ให้เสพเพื่อการรักษาโรค หรือ การศึกษาวิจัยได้ พ.ศ.2556)

ยาน้ำมันสนั่นไตรภพ บรรเทาอาการเจ็บปวด ท้องแข็ง ลามขึ้นไปถึงยอดอก กินอาหารไม่ได้

ยาอัคคินีวคณะ แก้คลื่นเหียน​ อาเจียน​ เจริญอาหาร บำรุงกำลัง

ยาแก้ลมขึ้นเบื้องสูง บรรเทาอาการปวดศีรษะ ตาแดง หูตาฝ้าฟาง หูอื้อ อ่อนเพลีย สวิงสวาย

ยาศุขไสยาศน์ ช่วยให้นอนหลับ เจริญอาหาร

ยาไฟอาวุธ แก้ลมจุกเสียด ปวดมวนท้อง

ยาแก้ลมเนาวนารีวาโย แก้อาการปวดตึงบริเวณปลายมือปลายเท้า หันหรือเอี้ยว​คอไม่ได้

ยาแก้สัณฑฆาต​ กล่อนแห้ง บรรเทาอาการท้องผูก ปวดเมื่อยตามร่างกาย ขับลม

ยาแก้นอนไม่หลับ/ยาแก้ไข้ผอมเหลือง 
1)​ แก้นอนไม่หลับ 
2)​ แก้ไข้ผอมเหลือง มีอาการตัวสั่น เสียงสั่น อ่อนเพลีย ไม่มีกำลัง

ยาอัมฤตโอสถ บรรเทาอาการตึงกล้ามเนื้อ เส้นเอ็น มือ เท้าชา ผอมแห้งแรงน้อย จากความเสื่อมของร่างกาย

ยาอไภยสาลี ช่วยขับลม บรรเทาอาการจุกเสียด แน่นเฟ้อ

ยาแก้โรคจิต (โรคจิต​ ตามตำราแผนไทย)​ ลดความกังวล ความเครียด ช่วยให้นอนหลับ

ยาไพสาลี บรรเทาอาการจุกเสียด แน่นเฟ้อ ขับลม ช่วยให้หลับสบาย

ยาทัพยาธิคุณ แก้จุกเสียด ท้องแข็ง เป็นเถาดาน อาการอัมพฤกษ์ เสียงแหบแห้ง ปวดเมื่อยร่างกาย นอนไม่หลับ 

ยาแก้ลมแก้เส้น บรรเทาอาการปวดตึงกล้ามเนื้อ ลดอาการมือ - เท้าชา อ่อนกำลัง 

ยาทําลายพระสุเมรุ บรรเทาอาการแข็งเกร็งของกล้ามเนื้อ แขน - ขาอ่อนแรง และอาการชาในผู้ป่วยอัมพฤกษ์ อัมพาต 

ยาทาริดสีดวงทวารหนักและโรคผิวหนัง ทารักษาริดสีดวงทวารหนัก และทารักษาโรคผิวหนัง

ที่มา​ : คู่มือการดูแลสุขภาพ​ เรื่อง​ กัญชาทางการแพทย์แผนไทย สำนักงานจัดการการชาและกระท่อมทางการแพทย์แผนไทย กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข

ความคิดเห็น

โพสต์ยอดนิยมจากบล็อกนี้

แนวทางและวิธีปฏิบัติในการอบสมุนไพร

ข้อห้ามในการอบสมุนไพร ๑. ผู้ที่มีโรคประจำตัวดังต่อไปนี้ ไม่ควรอบ คือ   โรคหัวใจ โรคไต   โรคปอด โรคหอบหืดระยะรุนแรง โรคติดเชื้อระบบทางเดินหายใจที่รุนแรง โรคลมชัก โรคลมบ้าหมู   ตกเลือด   ท้องเสียอย่างรุนแรง และกรณีในรายที่มีความดันโลหิตสูง ให้อยู่ในดุลยพินิจของแพทย์ ๒. ผู้ที่เป็นโรคติดต่อร้ายแรงทุกชนิด ไม่ควรอบ เช่น วัณโรค ภูมิคุ้มกันบกพร่อง ไข้หวัดใหญ่ ไข้กาฬหลังแอ่น หัด ปอดบวม ตาแดง คอตีบ โรคมือ ปาก เท้า เป็นต้น ๓. ขณะมีไข้สูงมากกว่า 38 องศาเซลเซียส   เพราะอาจมีการติดเชื้อโรคต่างๆ ๔. สตรีขณะมีประจำเดือน ร่วมกับมีอาการไข้ ปวดศีรษะร่วมด้วย (ไข้ทับระดู) ๕. ขณะมีอาการอักเสบจากบาดแผลต่างๆ ๖. ขณะมีอาการอ่อนเพลีย   อดอาหาร   อดนอน   และหลังรับประทานอาหารใหม่ๆ ๗. ขณะมีอาการปวดศีรษะ ชนิดวิงเวียนศีรษะ และคลื่นไส้ ข้อควรระวังในการอบสมุนไพร ๑.ในขณะอบ ถ้ารู้สึกแน่น อึดอัด หายใจไม่สะดวกหรือหายใจไม่ออก หรือรู้สึกวิงเวียน หน้ามืดตาลาย คล้ายจะเป็นลม ควรหยุดทันที ควรออกมานั่งพักนอกตู้อบ อย่าฝืนอบต่อไป ๒. ไม่ควรอบนานเกินไป เพราะร่างกายอาจเ...

เปรียบเทียบโรคอัมพฤกษ์ อัมพาต (Stroke) การแพทย์แผนปัจจุบัน : การแพทย์แผนไทย : การแพทย์แผนจีน

การแพทย์แผนปัจจุบัน เป็นอาการทางคลินิกที่เกิดขึ้นทันที   โดยมีอาการผิดปกติของการทำงานของระบบประสาทเฉพาะที่   เช่น   อาการอ่อนแรง   หรือชาที่ใบหน้าและแขนขา   กลืนลำบาก   พูดไม่ชัด   เห็นภาพซ้อน   ไม่น้อยกว่า  24  ชั่วโมง   หรือทำให้เสียชีวิต   โดยมีสาเหตุจากหลอดเลือดสมองเท่านั้น การแพทย์แผนไทย โรคหลอดเลือดสมองการแพทย์แผนไทยเกิดจาก   “ ลมอุทธังคมาวาตา   และ   อโธคมาวาตา ”   พัดระคนกัน   ทำให้มีอาการอัมพฤกษ์   อัมพาต   ดังนี้ - อัมพฤกษ์   หมายถึง   ผู้ป่วยที่มีอาการอ่อนแรงของกล้ามเนื้อแขน-ขา   แต่สามารถขยับได้ระดับหนึ่ง   หรือหยิบจับสิ่งของที่มีน้ำหนักตามปกติไม่ได้   เป็นโรคที่คล้ายคลึงกับอัมพาต   แต่อาการน้อยกว่า - อัมพาต   หมายถึง   ผู้ป่วยที่มีอาการอ่อนแรงของกล้ามเนื้อแขน-ขา   ไม่สามารถขยับได้ซีกใดซีกหนึ่ง   ลิ้นแข็ง   พูดไม่ชัด   ปากเบี้ยว การแพทย์แผนจีน ศาสตร์การแพทย์แผนจีน   เรียกว่า   “ จ้งเ...

แนวทางและวิธีปฏิบัติในการประคบสมุนไพร

๑. เติมน้ำในหม้อนึ่งลูกประคบสมุนไพรสูง  2  ใน  3  ของหม้อนึ่ง ๒. เวลาเติมน้ำให้ยกชั้นที่ใส่ลูกประคบสมุนไพรลงมาวางก่อน ๓. ใช้ผ้าขนหนูผืนหนาพับ 2 ชั้น ห่อลูกประคบสมุนไพรก่อนนำไปประคบ ๔. ทดสอบความร้อนของลูกประคบสมุนไพรทุกครั้ง โดยทดสอบความร้อนที่ท้องแขนหรือหลังมือ ๕. ควรทดสอบความร้อนกับคนไข้ และทดสอบกับตนเองเป็นระยะร่วมด้วย ๖. ถ้าลูกประคบสมุนไพรกำลังร้อน ให้ทำการประคบอย่างรวดเร็ว ๗. เมื่อลูกประคบสมุนไพรเย็นลง จึงวางลูกประคบได้นานขึ้น ๘. ไม่ใช้ลูกประคบสมุนไพรกดคลึงคนไข้โดยการทิ้งน้ำหนักตัวผู้ให้บริการลงเหมือนกับท่าของการนวด ๙. ห้ามประคบบริเวณที่เป็นผิวหนังอ่อนๆหรือบริเวณที่เป็นแผลมาก่อน ถ้าให้ใช้ผ้ารองหรือรอจนลูกประคบสมุนไพรคลายความร้อนลง ๑๐. ห้ามไม่ให้ผู้ป่วยนอนทับลูกประคบสมุนไพร ๑๑. กรณีมีน้ำไหลออกจากลูกประคบ ให้ใช้ผ้ากดเอาน้ำที่แช่อยู่ในลูกประคบสมุนไพรออกก่อนที่จะนำไปใช้ประคบคนไข้ ๑๒. ห้ามทายาหม่อง , น้ำมัน หรือครีมใดๆ ให้ผู้ป่วยก่อนการประคบสมุนไพร ๑๓. ควรระมัดระวังเป็นพิเศษในผู้ป่วยเบาหวาน อัมพฤกษ์ อัมพาต เด็ก และผู้สูงอายุ เนื่องจากกลุ่ม...