สรรพคุณสมุนไพร ที่ใช้ในการอบไอน้ำสมุนไพร เพื่อสุขภาพและความงาม

          การอบสมุนไพรนั้นมีประโยชน์มากมาย อาทิเช่น ช่วยบรรเทาอาการปวดเมื่อยร่างกาย อาการวิงเวียนศีรษะ และช่วยให้การไหลเวียนของโลหิตดีขึ้น ช่วยบำรุงผิวพรรณ ฯลฯ

ซึ่งสมุนไพรที่มักใช้ในการอบสมุนไพรนั้น มักไม่จำกัดชนิดและสามารถใช้ได้ทั้งสมุนไพรสดหรือสมุนไพรแบบแห้ง โดยอาจเพิ่มหรือลดชนิดตามความต้องการในการใช้ประโยชน์ และความสะดวกในการจัดหา และถ้าหากตัวยาสมุนไพรได้ไม่ครบทุกตัว  ก็สามารถดัดแปลงเอาสมุนไพรที่อยู่ในกลุ่มเดียวกันแทนกันได้

ทั้งนี้ สมุนไพรแบบสดจะดีกว่าแบบแห้ง แต่หากไม่สะดวกก็สามารถใช้แบบแห้งได้ แต่ให้ถือหลักว่าควรมีสมุนไพรครบทั้ง 4 กลุ่ม คือ

กลุ่มที่ 1 สมุนไพรที่มีกลิ่นหอม
          กลุ่มนี้มีสารสำคัญที่ออกฤทธิ์เป็นน้ำมันหอมระเหย ซึ่งช่วยรักษาโรคต่าง ๆ เช่น โรคผิวหนัง ปวดเมื่อย หวัดคัดจมูก เวียนศีรษะ ตัวอย่างเช่น ไพล ขมิ้นชัน ผิวมะกูด การใช้สมุนไพรสดควรเปลี่ยนถ่ายทุกวัน มิฉะนั้นอาจเน่าเกิดกลิ่นเหม็น แต่สมุนไพรแห้งอาจใช้ต่อเนื่องได้ 3-5 วัน

กลุ่มที่ 2  สมุนไพรที่มีรสเปรี้ยว 

          กลุ่มนี้มีฤทธิ์เป็นกรดอ่อน ๆ ซึ่งช่วยชะล้างสิ่งสกปรก บำรุงผิวพรรณและเพิ่มความต้านทานโรคให้กับผิวหนังตัวอย่าง เช่น ใบมะขาม ใบและฝักส้มป่อย

กลุ่มที่ 3  เป็นสารประกอบที่ระเหิดได้เมื่อถูกความร้อนและมีกลิ่นหอม 

          บำรุงหัวใจ ช่วยรักษาอาการหวัด คัดจมูก เช่น การบูร พิมเสน

กลุ่มที่ 4  สมุนไพรที่ใช้รักษาเฉพาะโรคและอาการ 

          เช่น สมุนไพรแก้ปวดเมื่อยและบำรุงเส้นเอ็ด ได้แก่ เถาวัลย์ เปรียง ไพล เถาเอ็นอ่อน สมุนไพรใช้รักษาโรคผิวหนัง ผื่นคัน ควรใช้ต้นเหงือกปลาหมอ เป็นต้น

ตัวอย่างสมุนไพรแบบสด พร้อมสรรพคุณ

ไพล แก้ปวดเมื่อย  ครั่นเนื้อครั่นตัว

ขมิ้นชัน  แก้โรคผิวหนัง  สมานแผล

ขมิ้นอ้อย ใช้บรรเทาอาการฟกช้ำ  บวมได้

ว่านนางคำ รักษาเม็ดผดผื่นคัน

ตะไคร้ ดับกลิ่นคาว  บำรุงธาตุไฟ

ใบผิวมะกรูด แก้ลมวิงเวียน

ใบหนาด แก้โรคผิวหนัง  พุพอง  น้ำเหลืองเสีย

ว่านน้ำ ช่วยขับเหงื่อ  แก้ไข้

ใบมะขาม แก้อาการคันตามร่างกายช่วยให้ผิวหนังสะอาด

ใบส้มป่อย แก้หวัด  แก้ปวดเมื่อย

ใบพลับพลึง แก้อาการฟกช้ำ เคล็ดขัดยอก  บรรเทาอาการปวดบวม

กระชาย แก้ปวดเมื่อย  ปากแตก  เป็นแผล  ใจสั่น

ใบเปล้าใหญ่ ช่วยถอนพิษ  ผิดสำแดง  บำรุงผิว

ผักบุ้งไทย ถอนพิษผื่นคัน

ตัวอย่างสมุนไพรแบบแห้ง พร้อมสรรพคุณ

เหงือกปลาหมอ แก้โรคผิวหนัง  พุพอง

ชะลูด แก้ร้อนใน  กระสับกระส่าย ดีพิการ

กระวาน แก้เจ็บตา  ตาแฉะ  ตามัว

เกสรทั้งห้า แต่งกลิ่น  บำรุงหัวใจ

สมุลแว้ง แต่งกลิ่น

ตัวอย่างสูตรสมุนไพรที่ใช้อบสมุนไพรเพื่อสุขภาพและความงาม  ประกอบด้วย

ยอดผักบุ้ง จำนวน  5  ยอด

ใบมะกรูด จำนวน  3-5  ใบ

ใบมะขาม จำนวน  1  กำมือ

ใบส้มป่อย  จำนวน  1 กำมือ

ต้นตะไคร้ จำนวน  3  ต้น

หัวไพล จำนวน  2-3 หัว

ใบพลับพลึง จำนวน 1-2 ใบ

ใบหนาด จำนวน  3-5 ใบ

ขมื้น จำนวน 2-3 หัว

การบูร จำนวน  15 กรัม

นอกจากนี้ เรายังสามารถนำเอาสมุนไพรที่ใช้ในการรักษาโรคบางชนิดเพิ่มลงไปเพื่อช่วยในการรักษาเฉพาะได้อีก  เช่น

เหงือกปลาหมอ ใช้รักษาอาการคัน  โรคผิวหนัง

หอมหัวแดง เปลือกหอม  ใช้รักษาอาการหวัด   คัดจมูก

เถาวัลย์เปรียง เถาเอ็นอ่อน รักษาอาการปวดเมื่อย

ที่มาของข้อมูล: งานแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก รพ.สต.บางเสร่